E-ticaret reklam bütçesi nasıl planlanır? Hedef CPA'dan geriye hesap
Reklam bütçesini tahminle değil, ürününün kâr marjından ve hedef satış sayısından geriye hesaplayarak planla. Test, ölçek ve koruma aşamaları için adım adım bir yöntem.
Yazıyı okuROAS (Return on Ad Spend), reklama harcanan her bir liranın kaç liralık gelir getirdiğini gösteren orandır. Formülü: ROAS = reklamdan gelen gelir ÷ reklam harcaması. 1.000 TL harcayıp 4.000 TL satış yaptıysan ROAS 4'tür. İyi ROAS herkes için farklıdır; kâr edip etmediğini görmek için başa baş ROAS'ını (1 ÷ brüt kâr marjı) bilmelisin.
ROAS, performans pazarlamasında en çok konuşulan metriklerden biridir ama en çok yanlış okunanlardan biri de odur. Bu yazıda formülü, örnek hesapları, kendi eşiğini nasıl bulacağını ve ROAS'ı ROI ile CPA'dan ayıran noktaları anlatıyoruz.
ROAS, reklam harcamasının getirisi demektir ve reklamın ürettiği geliri, o reklama harcanan tutara oranlar. Kısaca, "reklama verdiğim her 1 liraya karşılık kaç lira satış geldi?" sorusunun cevabıdır.
ROAS bir gelir metriğidir, kâr metriği değildir. Satış tutarından ürün maliyeti, kargo, ödeme komisyonu ve iadeler düşülmeden hesaplanır. Bu yüzden yüksek bir ROAS tek başına kârlı olduğun anlamına gelmez.
ROAS, reklamdan gelen geliri reklam harcamasına bölerek hesaplanır. Formül şudur:
ROAS = reklamdan gelen gelir ÷ reklam harcaması
Adım adım:
Örnek 1: Geçen hafta Instagram reklamlarına 2.500 TL harcadın ve reklam kaynaklı 7.500 TL satış yaptın. ROAS = 7.500 ÷ 2.500 = 3. Yani her 1 TL reklam harcaması 3 TL gelir getirdi.
Örnek 2: Bir kampanyada 4.000 TL harcadın, 6.000 TL satış yaptın. ROAS = 6.000 ÷ 4.000 = 1,5.
ROAS bazen yüzde olarak da yazılır: ROAS 3 ile yüzde 300 aynı şeydir.
ROAS hesaplamak için satın almaların ve satış tutarlarının reklam platformuna bildirilmesi gerekir. Bu iş genellikle sitene kurulan Meta Pixel ve sunucu tarafında çalışan Dönüşüm API'si (Conversions API) ile yapılır. Meta'nın Meta Pixel ve Dönüşümler API'si yardım sayfaları bu iki aracı anlatır; kurulumu Meta Pixel ve Dönüşüm API'si rehberinde adım adım işledik.
Satın alma olayı değer (tutar ve para birimi) göndermiyorsa platform satış sayısını görebilir ama geliri göremez; bu durumda ROAS hesaplanamaz. Ölçülemeyen bir ROAS'ı "0" olarak okumak yanlıştır: sıfır, satış olmadığı anlamına gelir; ölçüm yoksa doğru cevap "bilinmiyor"dur. 14ads'in raporlarında da gelir takibi yoksa ROAS "0x" değil "—" olarak gösterilir.
Başa baş ROAS, reklamın ne kâr ne zarar ettiği ROAS değeridir ve 1 ÷ brüt kâr marjı formülüyle hesaplanır. Brüt kâr marjı, satış fiyatından ürün maliyeti ve satışa bağlı değişken giderler (kargo, ödeme komisyonu, ambalaj, tahmini iade) düşüldükten sonra kalan kârın satış fiyatına oranıdır.
Başa baş ROAS = 1 ÷ brüt kâr marjı
Örnek: Ürünün satış fiyatı 500 TL. Ürün maliyeti 200 TL, kargo 40 TL, ödeme komisyonu 15 TL, ambalaj ve tahmini iade payı 45 TL. Toplam değişken gider 300 TL. Brüt kâr 200 TL, brüt kâr marjı 200 ÷ 500 = yüzde 40.
Başa baş ROAS = 1 ÷ 0,40 = 2,5.
Bu ne demek?
Aynı ROAS 2, yüzde 70 marjlı bir dijital ürün için çok kârlı, yüzde 30 marjlı bir elektronik ürün için ise ciddi zarardır. Bu yüzden başkasının ROAS'ıyla kendi ROAS'ını kıyaslamak yanıltıcıdır.
İyi bir ROAS, başa baş ROAS'ının üzerinde olan ve hedeflediğin kâr payını bırakan ROAS'tır; evrensel bir "iyi ROAS" rakamı yoktur. Hedef ROAS'ını kendi rakamlarından türetmelisin.
Hedef ROAS'ı belirlemek için:
Bu örnekte ROAS 3,33 ve üzeri hedefin, 2,5 ile 3,33 arası "kâr ediyor ama hedefin altında", 2,5'in altı ise "zarar ediyor" demektir.
ROAS'ı en üst düzeye çıkarmak her zaman en çok kârı getirmez. Çok yüksek ROAS hedefi koymak, reklamın yalnızca zaten satın almaya hazır küçük bir kitleye gösterilmesine, dolayısıyla satış hacminin düşmesine yol açabilir. Bazen daha düşük ama başa başın üzerinde bir ROAS ile çok daha fazla satış yapmak toplamda daha çok kâr bırakır. Ayrıca ilk siparişte düşük kalan bir ROAS, müşteri tekrar alışveriş yapıyorsa uzun vadede kârlı olabilir.
ROAS geliri reklam harcamasına, ROI net kârı toplam yatırıma, CPA ise reklam harcamasını dönüşüm sayısına böler. Üçü de aynı kampanyayı farklı açılardan gösterir.
Aynı kampanya üç açıdan (örnek): 3.000 TL reklam harcadın, 20 satış yaptın, toplam gelir 10.000 TL. Satışların ürün, kargo ve komisyon maliyeti toplam 6.000 TL.
ROAS 3,33 kulağa güçlü gelir, ama net getiri yüzde 11'de kalır. Hangi metriği izleyeceğin karar verdiğin şeye bağlıdır: günlük kampanya yönetiminde ROAS ve CPA, işin genel kârlılığında ROI. Bu terimlerin kısa tanımları reklam sözlüğünde yer alıyor.
Hedef ROAS'ı hedef CPA'ya çevirmek için ortalama sipariş tutarını hedef ROAS'a bölersin: hedef CPA = ortalama sipariş tutarı ÷ hedef ROAS. Bu dönüşüm, özellikle reklam panelinde satış başına maliyeti izlemeye alışkın olanlar için pratiktir.
Örnek: Ortalama sipariş tutarın 500 TL ve hedef ROAS'ın 3,33 ise hedef CPA = 500 ÷ 3,33 ≈ 150 TL olur. Yani bir satışı 150 TL'nin altında elde ettiğin sürece hedef ROAS'ının üzerindesin. Başa baş tarafında da aynı mantık geçerlidir: 500 ÷ 2,5 = 200 TL, bu örnekte bir satış için ödenebilecek en yüksek reklam maliyetidir.
Bu iki eşik, bütçe kararlarını kolaylaştırır: CPA 150 TL'nin altındaysa ölçeklemeyi düşünebilir, 150 ile 200 TL arasındaysa kreatif ve sayfa üzerinde çalışabilir, 200 TL'nin üzerindeyse harcamayı durdurup nedenini arayabilirsin. Bütçeyi bu eşiklere göre planlamayı e-ticaret reklam bütçesi rehberinde anlattık.
ROAS'ı artırmak için ya aynı harcamayla daha çok gelir elde etmen ya da aynı geliri daha az harcamayla elde etmen gerekir. Pratikte en etkili kaldıraçlar şunlardır:
ROAS'ı okurken atıf penceresine, ölçüm boşluklarına ve dönem seçimine dikkat etmelisin; aynı kampanya farklı ayarlarla farklı ROAS gösterebilir.
ROAS 2, reklama harcanan her 1 TL'nin 2 TL gelir getirdiği anlamına gelir. Bunun kâr mı zarar mı olduğu ürün maliyetine bağlıdır: brüt kâr marjın yüzde 50'nin altındaysa ROAS 2 ile zarar edersin, üstündeyse kâr edersin.
Herkes için geçerli tek bir iyi ROAS yoktur. Önce kendi başa baş ROAS'ını hesaplamalısın: 1 ÷ brüt kâr marjı. ROAS'ın bu değerin üzerindeyse reklam kâr ediyor, altındaysa zarar ediyordur; hedef ROAS'ını da başa baş değerinin üzerine istediğin kâr payını ekleyerek belirlersin.
ROAS yalnızca reklamdan gelen geliri reklam harcamasına böler; ürün maliyeti, kargo ve diğer giderleri hesaba katmaz. ROI ise toplam yatırımın getirdiği net kârı ölçer. Bu yüzden ROAS yüksek görünürken ROI negatif olabilir.
ROAS genellikle oran olarak (ör. 3 ya da 3x) yazılır, ama bazı araçlar yüzde olarak da gösterir; ROAS 3 ile yüzde 300 aynı şeydir. Karşılaştırma yaparken iki rakamın aynı biçimde yazıldığından emin ol.
ROAS hesaplanabilmesi için satın alma olayının ve satış tutarının reklam platformuna bildirilmesi gerekir. Sitende piksel ya da sunucu tarafı entegrasyon yoksa veya satın alma olayı değer göndermiyorsa platform geliri bilemez ve ROAS hesaplanamaz.